Trabitoris: Historia unius archetypi, qui semper fuit et fiet

Quis est trabitoris? In various aetatis respondit diversum. Pro Graeco antique erat artificer, stans infra militem et philosophum. Pro rustico Medioevi erat quasi figura sacra, nutriendo omnibus. Pro homine Sovietico erat heros productionis, vir laborans, cultor. Pro urbis civili hodierno aut imago ironica \"homo arator\" aut silenciosa vituperatio proprii laesu. Et in tota mutatione, imago trabitoris manet una ex maximis solidissimis in cultura. Ille mutat vestimenta, occupationem, statum, sed substantia manet: homo, qui laborat multum, patienter, saepe sine gratia, sed sine quo mundus intermitteret. Quid autem iteraturi hoc archetypi a vetustate ad nostra dies? Et quid dicit nobis hodie?

Antiquitas: labor ut officium infimorum

In Graecia vetere labor phusicalis consideratur occupatione indigna cives liberi. Aristoteles affirmat, quod artifices non possunt esse boni, quia labor sua distractat ab contemplatione et participatione in vitae publicae. Agricultura aestimatur iucundius, sed tamen inferiorem est militem et philosophiam. Trabitoris hic est servus vel metoecus (patrio colono) qui laborat ut dominus possit occupari \"res alta.\" Imago trabitoris in litteratura temporis illius est sive anonyma multitudo sive character comicus, sicut rusticus in comediatibus Aristophani, qui ridiculus est sua simplicitate et humilitate.

In Republica vetere situs erat similis, sed agri labor idealis laudatus Vergilius dat labori in terra certam patriarchalem romantismum. Tamen verum honor accepit sola labor pro publico aut domo, non pro labori mercenari. Trabitoris manet extra margine attentionis culturalis, nisi considerentur tractatus technici, sicut opera Vitruvii, ubi constructores, ingenii et artifices describuntur ut necessarii sed non honorabiles.

Medioevum: labor ut actum deo laudabile

Post adventum Christianitatis relationes ad laborem mutari fundamentaliter. Idealis monacalis \"ora et labora\" (orare et laborare) exaltat labor phusicalis in opus spirituale. Rusticulus agricolans non solum fons nutrimenti, sed executor voluntatis Dei. Tamen hiarachy feudalis servatur severa divisio: trabitoris (rusticus, artificer) manet subiectus. Tamen in litteratura apparit nova imago — rusticus christianus, qui patiens portat suum crucem. In \"Historiis Cantabrigiensibus\" Chauceri miller, tectoria et alii artifices describuntur cum affectu et viva characteristicis, tamen cum humoris.

In iconographia et morale Trabitoris saepe repraesentatur ut personification bonitatis humilitatis, in contrastu cum equo stulti et mercatoro avaro. Tamen mobilitas socialis manet parva: natus rusticus moritur rusticus. Imago trabitoris in cultura est imago qui \"scit suum locum,\" sed whose labor sanctus est.

Novum tempus: labor ut fons opulentatis et progressus

In aetate Luminarii et revolutione industriali relationes ad laborem patiet mutationem revolutionarium. Philosophi sicut Ioannes Locke et Adam Smith inconsiderant labor ut fontem proprietatis et valoris. Trabitoris gradatim fit heros: non nobilis, sed laboriosus. Benjamin Franklin, exempli gratia, creat cultum laboris et frugalis, qui constituet dream Americanae. In litteratura apparit novus typus — \"homo qui seipsum fecit.\" Illam representat, exempli gratia, Robinson Crusoe — ille non nobilis, sed simplicis hominis, vivens propter labor et ingenium.

Tamen revolutione industriali venit et versa pars: labor fabricae fit morsu. Operarii vivunt in insidiis. Trabitoris iam non heros, sed victima. Charles Dickens in suis romanis monstrat laboriosos, qui sunt vexati et dejecti, qui fiunt viciunculos machinae capitalismi. Imago duplicatur: una parte — orgil pro morali labore, altera parte — terrura exploitatione.

XIX – principium saeculi XX: contestatio et mythologia laboris

Marxismus facit trabitoris subjektum principalis historiae. Classis laborans, proletariatus, fit hegemon, qui debet liberare mundum. In litteratura, a Gorky ad Dreiser, apparit imago trabitoris revolutionarius, qui conscientiatur suam vim et ius ad meliorem vitam. Labor iam non solum modus vivendi, sed actus protestationis politicae. Imago montanum, fuderi, textiliarum est romanticus, heroticus.

In Russia iste tendens reachit culmen in tempore Sovietico. Trabitoris — vir laborans communisticus, stakhanovitus, heros quinquennalis. eius portraitum pendet in tabula honoris, eius nomen fit symbol aetatis. In cultura illus convertit in exemplar: honestus, humilis, auctoritate. Filmi sicut \"Homo cum gladio\" aut romance de rusticis Sovieticis creant mythum de novo homine, qui aedificat futurum lucidum suas manuibus. Trabitoris fit paene sacer, sed nun in significatione ideologica, non religiosa.

Tamen in litteratura, speciali in litteratura unofficiali, apparit alia nota: trabitoris laesus, disilludit, eius labor convertit in rutinam. A. Platonov (\"Excavator\") monstrat laboriosos, qui aedificant futurum, sed viventes in paupertate et non intelligenti. A. Shukshin scribit de rusticis laboriosis, qui conservant humanam dignitatem, in despite gravioris positionis suae.

Contemporeitas: trabitoris inter ironiam et nostalgia

In tempore post-Sovietico et contemporaneo imago trabitoris subiret multas transformationes. Una parte, oeconomia mercatoria ponit in caput effectivitatem, successum. Trabitoris qui \"colit,\" est recipiens ironice, sicut character anecdotis: ille facit omnia, sed nihil habet. In cultura populari ille potest esse comicus (exempli gratia, laborator in advertisement, qui \"colit\" pro triplici). Alioquin, in conditionibus instabilitatis et augmentationis occupationis in aetatis pauperrimis, imago trabitoris restituat suam seriositatem.

In litteratura hodierna trabitoris apparit in variis characteribus: ille est officinarius, curator, medicus, magister. In romanis authorum sicut Zakhar Prilepin vel Alexius Ivanov, labor est modus remanere hominem in mundo, quo omnia venduntur. Trabitoris in illis non tantum ideal, sed existentialis datum, per quam manifestantur character et salus. In cinematographia imago trabitoris quoque vivit: a \"Cheburashka\" ad \"Leviathan,\" ubi homo simplicis contendit cum systema.

Gradatim in culturam redit honor labori, sed sine pathos. Trabitoris non heros, sed simplex homo, qui se non tradit. Hoc magis imago vivendi quam heroei. Et in his, possidebitus, sua nova virtus.

Conclusio: trabitoris ut speculum aetatis

Imago trabitoris mutatur secundo historia, sed semper manet mensura temporis. Quando societas colit trabitoris — illa fortis et iusta est; cum disperuat — illa morbus et injusta est. In cada aetate illa imago reflectit principales valores: in Antiquitate — dis parity classis, in Medioevo — humilitas religiosa, in aetate industriali — contestatio classis, in Sovieticam — collectivismus, in saeculum hodiernum — solitudo ante mercatum. Et hodie, cum petimus subsidium in mundo instabilis, trabitoris memento nobis, quod labor non solum est lucrum, sed et dignitas. Et quod nullus digitalisatio et automation absumit necessitatem hominis in honore eius labore, sicut ille sit.

Permanent link to this publication: