Tragedia, vel Canticum Capridis: ab Dithyrambo ad Legem Universalem

Verbum "tragedia" intravit in usum ut significare summam miserie. Tamen eius primitivum Graecum significatio — τραγῳδία (tragōidía) — litteris interpretatur ut "canticum capridis" (ab tragos — capra et ōidē — canticum). Hic mirabilis, quasi paradoxalis terminus est clavis ad intellectum unius ex magnissimis inventis spiritus antiqui — forma artis, convertens ritum in legem existendi hominis ante faciem fati, deorum et suae naturae.

Originum: inter ritum et certamenScientificus consensus coniungit originem tragediae cum dithyrambo — choroico canto in honorem Dionysii, deum vinificationis, extasis et vitalis naturae potentiarum. In tempore dioscuriis, participantibus vestitis in pelles capridis et maschis (aut, secundum aliam versionem, competentibus pro vivo capridi comoediae) cantaunt carmina narrantia de passionibus dei. Gradatim ex choro excelsus primus actor (secundum traditionem, Fespis in saeculo VI a.C.n.) intravit in dialogum cum choro. Ita nata est structura dramatica.

Importandum est intelligere, quod tragicia ab initio non erat ludus, sed sacro-civile actum. eius representatio in saeculo V a.C.n. in Athenis in magnis Dionysiis erat evenimentum gravis statu. Tres dies certaminum tragicorum poetarum (cadaecum repraesentabat tetralogiam — tres tragicae dramata et unam satyrica dramam) visitabant omnes cives. Hic erat collectivus experientia catarsi (purificationis) — termini, introducti ab Aristotele in "Poetica" pro descriptione actionis tragicae, excitantis "pityem et metum" et per hoc ad dischargium affectuum et ethicorum.

Structura sensus mundani: heros, fatum, hybris

Classica athenaea tragedia (Eschilus, Sophocles, Euripides) elaboravit inconstabiles structuram conflictus. In centro eius — heros, persona insignis (rex, heros mythorum), donata hybride (ὕβρις) — superbia, audacia, criminis superbia, impulsiva eum ad violationem deorum et humanorum legum.

Conflictus evoluit in pluribus levelibus:

Heros vs. Fatum (Moira, Ananke): Primitio, ab qua impossibile est discedere. Clarissimus exemplum — Edip Sophoclis, omni vi evitans praeconitionem et suis actionibus solum ad profectionem executionis proximans.

Heros vs. Divina voluntas: Incomprehensibilis et saepe crudelis voluntas deorum. In "Bacchae" Euripidis rex Penphes puniatur a Dionysio pro negatione eius divinitatis.

Heros vs. Polis (civitas): Conflictus veritatis personalis affectivae cum lege societatis. Antigona Sophoclis sepelit fratrem, violans imperium regis Creontis, defensiva "inscriptis, sed perpetuis" deorum legibus adversus leges humanas.

Denouementum fit passio et mors heros (aut proximi eius). Tamen haec mors non sine significatione est. Redipiscit harmoniam perturbatam, affirmat inconstabiles ordinem mundi et leges, licet inconstabiles homini. Tragicia affirmat: mundus inopia est ab hominum perspective, sed subiectus superiori, objectiva necessitate.

Evolution et scientificus analysis: ab Aristotele ad Nietzsche

Aristoteles in "Poetica" (saeculo IV a.C.n.) dedit primum scientificum definitionem tragediae ut "simulatio actionis gravis et perfecta… per modum pathetici et metus purgans affectus similis." Eius theoria catarsi est usque adhuc substantia disputatio inter philologos et philosophos.

In saeculo XIX Fridericus Nietzsche in opere "Nascit tragedia ex spiritu musica" (1872) proponit novum interpretatio. Viderit in tragedia synthesis duorum principiorum:

Dionysiacum — extaticum, irrationalum, choroicum, repraesentans terrorem et voluptatem essentiae.

Apollinicum — plasticum, rationalum, individualum, repraesentatum in imagine actoris-heros.

Secundum Nietzsche, mors heros (apollinica fallacia) redducit spectatores ad initiali Dionysiaci veritatem mundi ut perpetuum creans et destructivum caos. Ita tragedia permittit videri in abysum et dicere illi "si".

"Canticum capridis" hodie: transformationis generis

Classica forma defluxit, sed tragicum sensus mundani manet nucleum artis altae. Elementa eius inveniuntur ubi homo in contrares imperabilem potentiam — sit illud fatum, societas, sua natura aut absurdum existendi.

Exemplum 1: Classica tragedia in nova tempore. "Hamlet" Shakespeari est tragedia reflexionis et impossibilitatis agere in mundo, "exustu ab articulis". Conflictus officii, venegentiae et dubitationis destruit heron.

Exemplum 2: Bourgeois tragedy. "Mors commivoyager" Arturi Miller transponit tragicum conflictum in sociopsychologicali planum. Mors Wille Loman est mors "parvuli hominis", destructa fallacibus ideis Americani somni.

Exemplum 3: Tragicum in pellicula. Pellicula "Social Network" (D. Fincher) est tragedia successus, ubi creatio globalis rete communicationis convertitur in pleno existentiali solitudine et amicorum amissione Marci Zuckerberg.

Notandum est: In anno 2021 in Graecia ponit spectaculum-oratorium "Tragedia, vel Canticum Capridis", ubi chorus consistuit exclusivis capris. Hic impudens agmen, secundum imaginem regidori, erat vocatus restituere generi eius primitivum, rituale-vivum, dehumanis patos.

Conclusio: cur homini hodie "canticum capridis"?

Tragicia nata est ex Dionysiaci extasio, sed convertit in strictissimam scholam cogitationis et affectus. Eius docet videri faciem crudae veritatis, accipere necessarium, non amittens humanum dignitatem. In mundo, petente comfortum, successum et positivum, tragedia memorat de his, quae passio, error et mors sunt non defectus in systemate, sed pars ipsius substantiae essentiae.

"Canticum capridis" est vox ipsius vitae in sua duplici natura: creativa et destructiva, rationali et insanis. Non dat consolationem, sed dat magnius — intellectum. Et dum homo potest experimentare pathos et metum ante faciem alienae, sed possibili, vitae, antique tragedia manet non archaeologico artefacto, sed necessario instrumento self-cognitionis generis hominis.

Permanent link to this publication: