Calendae festum anni novi in Europa: a calendariis Iulianis ad unum principium Gregorianum

Introducere: Annum novum productum reformationis calendarii et voluntatis politicorum

Data festum anni novi 1 Ianuarii in Europa — non naturalis aut vetus phaenomenon, sed resultas evolutionis longae et contradictoriae systematum calendariorum, institutionum religiosarum et decretorum statalium. Affirmatio huius datae ut limen universalis refert victoriam traditionis administrativae Romanae-Iulianae super cycli agrarios et religiosos, postea triumphum statalitatis laicalis super regulamentum ecclesiasticum. Hoc processus occupavit plusquam ducentum annos et consummatum est cum acceptatione globali calendarii Gregoriani.

Origines antiquae: calendarii Romani et reformatio Iuliana

Antiquus Roma: In principio annus Romanus coepit 1 Martii, quod testimonium nomenclatura mensium: September (septemdecim), October (octavus) et cetera. Mutatio datae in 1 Ianuarii facta est anno 153 a.C.n., quod non erat cum astronomia aut agro, sed necessitate administrativa. In die his nova consules Romani — magistri electi supremi — in officium veniebant. Ita novum annum factum est actum politicum-administrativum, signum initii anni civilis.

Reformatio Iulii Caesaris (46 a.C.n.): Introducere calendarii Iuliani confirmavit 1 Ianuarii ut initium anni. Hic calendarius, fundatus in cycli sole, fuit instrumentum rationabilis imperii administrandi. Tamen cum diffundendo Christianismo, haec data in conflictum intravit cum novis paradigmatibus religiosis.

Medii aevi: caos et conflictus religiosus

Ecclesia Christiana, specialiter in Occidente, cum suspicione se habuit ad 1 Ianuarii ut festum paganicum, coniunctum nomen Jani bifrons — deo initiorum. Ecclesia proponerat datae alternativas, sacrali significatio:

25 Martii (Annuntiatio): Festum conceptus Christi, popularum in multis regionibus Italiae (佛罗伦蒂ански стиль) et Angliae (usque in 1752). Annum coepit cum momento incarnatio Dei.

25 Decembris (Nativitas Christi) Nativitas Christi ut "incipium novae aevi". Usatur in multis terris Germanicis, parte Francia.

1 September (aut 1 Martii): Traditione Byzantina, coniuncta indicu (circulo fiscali). Influens affectus sensus in Russia, ubi novum annum festum 1 Martii, ab saeculo XV in 1 September.

Resultas fuit "polycentricus calendarii": in una terra (exempli gratia, in medio aevi Francia) cives et status differentes datae differentes usare poterunt. Ita peregrinus, per Europam migrans, in futurum aut praeteritum adventurus erat.

Notitia mirabilis: In Anglia usque in 1752, legalis et calendarii annus saepius 25 Martii coepit, sed scripta ab Ianuario usque Martio datis duo datae (exempli gratia, "28 Februarii 1700/1701") ut confusionem evitarent.

Triumphus 1 Ianuarii: Renaissance, Reformatio et absolutismus

Reductio ad 1 Ianuarii ut unicam datam lentis et per fortitudinem potestatis statalitatis laicalis facta est.

Venetusia (1522) et Sacra Romana Imperium (1544): Unae ex primis ad datam Romanam rediturae sunt a considerationibus economicis et administrativis.

Francusia (1564): Edictum regis Caroli IX (Edictum Russillonensis) praecepit 1 Ianuarii ut initium anni putari. Hoc fuit actus voluntatis regalis, ad unificationem et ordinem vitae regni directus. Edictum directe antiquas consuetudines abrogavit, citans inconvenientia et errora iudiciales ex interpretationibus diversis.

Respublicae protestantes: Reformatio Lutherana et Calvinistica, abdicans multis institutionibus catholica, tamen 1 Ianuarii frequentissimam datam civilis acceptavisse. Tamen processus inaequalis fuit. Exempli gratia, Scotia in 1600 transiit ad 1 Ianuarii, Anglia (sicut et suas coloniae Americanae) usque in medium saeculi XVIII resistit.

Reformatio Gregoriana (1582) et eius consequentiae

Bulla papalis Inter gravissimas papae Gregorii XIII novum calendarium introductum est, errores Iuliani emendans. Notandum: reformatio non pertinet ad datam Novi anni, quae iam in terris Catholicis 1 Ianuarii festum celebratur. Tamen creavit novum dissensum: respublicae protestantes et Orthodoxae abducentes "papistam" calendarium decenniis et eveniens annis recusabant.

Britannia et suas possessiones in 1752 transierunt, simul initium anni 25 Martii in 1 Ianuarii transferens. Hoc causavit famosas "Insurrectiones calendarii" cum slogan "Redducite nobis nostra undecim dies!" (perditi in transito).

Ultima in Europa calendarium Gregorianum (et, correspondenter, festum Novi anni 1 Ianuarii secundum novum usum) Graecia in 1923 acceptavit.

Festum in saeculo XX-XXI: inter traditionem et globalizaciam

Post confirmationem calendarii Gregoriani ut standardi internationali, 1 Ianuarii in omnibus locis data officialis facta est. Tamen characteres culturali conservati sunt:

"Vetus Annum Novum" (13-14 Ianuarii): Phenomenon terrarum historicarum viventium secundum calendarium Iulianum (Russia, Serbia, certi cantones Helvetiae, partes Graeciae usque in 1923). Hoc non festum separatum est, sed festum Novi anni secundum usum Iulianum, quod post reformationem calendarii traditionem culturali servavit.

Novi anni religiosi: Rosh ha-Shanah Iudaicus, Annum novum Islamiticum secundum Hijra et alii remanent importantia datis religiosis, sed in usu civili 1 Ianuarii cedunt.

Synthesis traditionum: Modo festum 1 Ianuarii in Europa saeculo XX-XXI — hybridum est:

Basim Romanum (data).

Obrae Germanico-Celticae (symbolica "primi visitantis", divinationes, tumultuosae festinationes ad expellendam spiritus malos).

Ethica Christiana festinationis domesticae et benevolentiarum voluntatum.

Rituales mediae modernae (oblatio ducum, televisionis shows, sonus horologiorum).

Conclusio: 1 Ianuarius ut symbol unificati temporis

Confirmation 1 Ianuarii ut data Novi anni in tota Europa — historia victoriæ temporis laicalis, unificati, administrativi super temporis sacralis, localis et agrarii. Hoc processus refert principia rerum Europae history: augmentum statalitatis centralizatae, secularizationem vitae publicae, developmentum commercii et necessitatem synchronizandae in magnitudine nationis et continenti.

Hodie 1 Ianuarius — non est solum dies in calendario. Est interfacies chronologicus globalis, punctum symbolici "nullificationis" et planationis, communis milliardibus hominum. Servit memento de his, quod etiam fundamentale conceptum, sicut initium anni, est productum evolutionis culturali longae et complexae, ubi voluntas imperatorum, decretus regum et bullae papae in fine creaverunt ritum communem, sub quo nunc cor civitatis modernae pulsat.

Permanent link to this publication: