Celebratio Nativitatis et Dies Sancti Nicolai Graecis Asiae Minore: Traditiones Diacpora

Introducere

Diacpora Graeca Asiae Minore, exsistens in his terris plus tricena saecula, formavit unicas traditiones culturali-religiosas, in quibus intortitur hereditas antique Byzantina, consuetudines loci et influentia populorum vicinorum. Celebratio Nativitatis Christi et Dies memoriae Sancti Nicolai Miraculosi (notatur 6 Decembris secundum Kalendarium Iulianum, quod correspondit 19 Decembris secundum Kalendarium Gregorianum) occupavit locum specialis in cycli calendariensi Graecorum Asiae Minore, servans ut charactera Christiana communia, ut et characteristicae regionales.

Sanctus Nicolaus: patronus marinariorum et agricolarum

Pro Graecis Asiae Minore Sanctus Nicolaus non fuit solum unus sanctis — apprehendebatur sicut patronus caeli regionis, considerando quod servit archiepiscopus in Miris Lyceis (hodie Demre, Turcia). In urbibus littoralibus et insulis (exempli gratia, in Smyrni, Papho, in Chio) Dies memoriae eius notatur cum speciali magnitudine. Piscatores et marinarii in his diebus sanctificant naviculas, offerent in templum minimas naviculas de ligno aut cera ut offeringa gratulatoria. Exstitit consuetudo «karpaζia» — post liturgiam sacerdos proiecit in turmam panes sanctificatos, et putatur quod capturus eorum erit sub protectione sancti totum annum.

In regionibus agricolis Capadociae et Ponti in Dies Sancti Nicolai peragunt ritum benedictionis granis. Dominae coquunt panem specialis «nikolόψωmo» (nikolόψωmo) cum imago crucis, quem deinde dividunt inter omnes membros familiae et partem dant animalibus, ut prohibeat a morbis. Curiosum, quod in aliquibus villis Ponti exstitit consuetudo «perambulatio Nicolai»: seniorus honorabilissimus indumentum archiepiscopalis indubes et cum cetro circumambulat domos, benedicentes pueris et distribuentes dulcia — relicta traditio mysteriorum antiqua.

Christmasus Traditiones: ab carolus ad ignem gratiarum

Nativitas pro Graecis Asiae Minore fuit festum, aperientem periodum duodecim dies sanctorum («Δωδεκαindrome»). Praeparatio coepit cum jejunio quadraginta dies, sed specialis erat semisacta. In Capadociae, exempli gratia, dominae in Nativitate coquunt «hristόψωmo» (hristόψωmo) — panem Christi, in quem incautum monetam. Illa, qui invenit, putatur felix in totum annum.

Carolus (κάλαντα) habuit characteristicae regionales. In Smyrni et regionibus vicinis carolantes pueri ambulant cum naviculis ligno ornatis, symbolo traditionum marinarum regionis. Inter naviculum locatur candelum, et ipse naviculum symbolizat ecclesiam. In Ponte carolant, cum se ipse cithara aut cithara Pontica, et carmina saepe continent formas linguisticae archaicas. Mirabiliter, in aliquibus villis Capadociae conservatur consuetudo carolandi in duobus linguis — Graeco et Turcico, quod reflectit multa saecula vicinitas populorum.

Meritis speciali sunt symbola cibo Nativitatis. Ad diem Nativitatis praeter panem dulcem «vasilόpyta» in Asia Minore conficunt «diplé» (subtilis coccina coccina, polita melle) et «sarkópite» (pyrex carnalis), ultimus specialis est diffundens in regionibus animalium Anatolii. In die Nativitatis traditum est accendere magnam focum in horto («fotokanó»), circa quem congregatur tota familia. Putatur quod iste focum calefactat nato Christo, et quoque expellit spiritus malos.

Connection festorum: ab Nicolaus ad Nativitatem

Periodus ab Dies Sancti Nicolai usque ad Nativitatem apprehenditur ut spatium liturgicum et vitae cotidianae unum. Sanctus Nicolaus putatur «praecedens» Nativitatis — in aliquibus villis evenit opinionem, quod ipse portat dona pueri Christo. Exstitit consuetudo «prparationis viam»: post Dies Nicolai mulieres coepunt curare domos specialiter, praeparandas ad adventum Pueri Dei. In insulis littoralibus in his diebus finitur siccus piscatorius, et viri revertuntur domos, ut festum in circulo familiae inveniant.

Factum curiosum: in communibus Graecis Asiae Minore die Sancti Nicolai saepe est tempus reconciliationis. Vicini, qui sunt in litigatione, oportet se manu in templo pumicat — putatur quod Sanctus Nicolaus, notus pacificatione, adiuvabit servare pacem.

Post exsiliens: servatio traditionum in diacpora

Post catastrophe Asiae Minore 1922 et coactionem populorum, plerumque Graeci Asiae Minore exsiliunt in Graeciam, ubi oportuit adaptare traditiones ad novas conditiones. Tamen, in multis familiis exsulibus ex Smyrni, Capadociae, Ponti et aliis regionibus Asiae Minore, consuetudines servant usque ad hodie. Exempli gratia, in aliquibus regionibus Septentrionali Graeciae, ubi exsuli Pontici incolunt, adhuc conficunt pyram carnalem Nativitatis, quod non est characteristicum Graecorum indigenarum. In suburbiis Athenis et Salonis descendentes Graecorum Asiae Minore celebrant Dies Sancti Nicolai, ornant mensam pannibus cum condimentis orientalibus — allusio ad hereditatem culinariam Anatolii.

Communitates ecclesiasticae a refugatis conditas saepe portant nomen Sancti Nicolai — ut memoria templorum Asiae Minore abdicatorum. In his templis possumus audire carmina specialia, exculta in melodibus portatis ex Anatolia. Exempli gratia, in ecclesia Sancti Nicolai in Nea-Ionia (vicus Athenarum, conditus ex refugatis Asiae Minore) Nativitatis servitio includunt elementa liturgicae traditionis Smyrneae.

Conclusio

Celebratio Dies Sancti Nicolai et Nativitatis Graecis Asiae Minore representat clarum exemplum regionalis culturalis religionis, in qua intortitur traditiones liturgicae Byzantinae, consuetudines popularis et historica conditiones vitae in regione multiethnica. Haec festi non solum erant eventa spiritualia, sed et acta socialia importantia, regulantia calendarium agricolum, relationes publicas et vitam familiaris. Malgré finis tragice prolongatio saeculorum Graecorum in Asia Minore, plerumque traditiones servant in memoria diacpora, esse testimonium vivum diversitate culturali regionis et mirabili capacitate memoriae popularis servare sanctitates suae evenit exsilio.

Permanent link to this publication: