Ioannes Secundus et eius "Basia": carmen amoris in lingua vetusta

In historia poesis Europaeae sunt libros, qui vivunt propriam vitam, transcendentes finem temporis et linguam, in qua scripti sunt. Ad hanc classem pertinet et parvus collectivus carminum, creatus in medio saeculi XVI a poeta Hollandico, portante sonantem pseudonymum Latinum Ioannes Secundus. eius liber "Basia" factus est unum ex maximis phaenomenis neolatinae poesis — poesis, quae, ut videtur, cum antiquitate decessisse debuit, sed in aetate Renascentiae inopinante florebat.

Quis est Ioannes Secundus

Sub nomine Latino absconditur Ioannes Nicolaus Everardus, natus in Haaga 15 Novembris 1511 in familia magistri imperialis, amicis magnique humanistae Erasmi Rotterdami. Literatura circumdabat Iohannem ab infanzia: utriusque fratribus eius poetae erant. Primum carmen Latinum scripsit in aetate decem annorum, et hoc praeordinavit suam futuram vitam.

Iuvenis obtinuit magnam educationem, studebat iurisprudentiam in universitate Bourgi apud clarum Italianum iurisconsultum Andream Alciatam, et postea fuit secretarius archiepiscopi Toledo. Videtur, ante se aperirebat splendidam carrieras iurisconsulti aut diplomatis. Tamen fortuna aliter disponuit: in 1536, in aetate vix vicensimo quattuor, poeta repente moritur. Post eius mortem fratribus colectum et editum est omne eius opus litterarium, et propter hoc posthumum editum mundus cognovit "Basias" — librum, qui auctore gloriam aeternam dedit.

Ioannes Secundus reliquit circa decem collectivos elegiarum, odorum, epigrammatum et epistularum, etiamque scripta prosaica. Tamen unusquisque circulus ex XIX carminibus Latine scriptis, coniunctis thema basii, factus est summum eius opus.

"Basia": nascit genus

Liber "Basia" scriptus est circa 1535 et vidit lucem in 1539, iam post mortem auctoris. Nomen collectivi provenit ab Latino verbo basium, quod poeta Romanus Catullus usus est ad indicandum fervidum, tenerum basium. Ioannes Secundus non solum Catullo imitabatur — creavit novum, independentem genus in basibus duobus claris carminum poetae antiqui.

XIX carmina collectivi non sunt solum enumeratio basiorum. Omne ex illis varietatem themae facit, creans unicum poliphoniam lyricae amoris. Poeta laudat basias amatae — suam dulcedinem, infinitum numerum, suam vim, competitivam mythis, promittens nova delectationes. Imagines mythologiae antiquae conplexae sunt cum sensibus sinceris, vivis, et epicureus optimismus pertransit in omnem lineam.

Carmen basiis: contentus et poetica

In uno ex maximis fragmentis "Basiarum" poeta dicit, quod basiorum numquam est satis. Invitat amantem dare ei "basiorum ad centum centum, basiorum ad millia centum, vel milia ad millia, vel milia ad millia, multa" — tam multa quantum guttur in mari Siciliae vel stella in caelo. Hic imagine infiniti numeri basiorum factus est leitmotiv libri.

Carmina Sectarum sunt mirabiles vivi et immediata. Non est in illis ornatus, qui erat in multis poetis baroco, veniente in successionem Renascentiae. "Basia" facta est in brevi intermissione historica inter multiloquam harmoniam Renascentiae et multiloquam dissonantiam baroco, et hoc dedit illi vivacitatem, leves et frescissimas, quae faciunt eam unum ex optimis exemplaribus poesis Latinae Novi temporis.

Omne carmen collectivi constructum est ut parvum dramma: poeta aut petat, aut petat, aut philosophat, aut facet humorum, sed semper manet sincerus. Imagines deorum et heroum antiquorum in suis carminibus infert — Venerem, Cupidonem, Iovem — sed non pro eruditione, sed ut suis sentimentibus magnitudinem cosmicae dat.

Influentia et imitatio

Successus "Basiarum" fuit stupefactus. Liber generavit multa imitata sive in Latino, sive in linguis nationalibus. In saeculo XVI eius influentia experientia est ab his poetis, sicut Iohanne Lernuico, Andrea Evphrione et Georgio Buchanan. In Francia eius echo auditur in carminibus Petri de Ronsara, Remy Belli et Iohannis Antuani de Baifae. In Anglia traditio carminum "basii", inspirata Secundo, invenit suum continuationem apud poetas cavalleros, inclusos Iohannem Fletcher.

Per duo saecula "Basia" manent una ex maximis legibilibus et editis libris in Europa. Poetae competitunt in creatione plus eleganti vel ferventi "basii" carminis. Sicut notant investigationes, Secundus generavit longam traditionem carminum "basii" Latinorum et nationalium — volens volens repetentium etiam tempore in variis, quod multum dicit de poetica humanistica Renascentiae.

Secundus in cultura Russica

In Russia Ioannes Secundus diu fuit notus solum circulo specialistarum. Tamen in 1983 editio "Nauka" editit collectivum "Carmina. Basia", in quo sub una obvlipe publicati sunt carmina Erasmi Rotterdami et Ioannis Sectarum. Versionem in linguam Russicam perfecit clarissimos philologi, inclusos M. L. Gasparov. Hic volumen, editus typo 100 milliarum exemplarum in serie "Monumenta litterarum", informat lectorum Russicorum de uno ex mirabilibus phaenomenis poesis Europaeae.

Conclusio

Ioannes Secundus vivit vix vicensimo quattuor annis, sed "Basia" transierunt saecula. Haec parva liber, scripta in lingua mortua pro tempore, facta est vivior quam multi opus in linguis vivis. Memoratur nobis, quod amor est thema, nec tempore, nec finibus sciscitans, et quod basium, laudatum a poeta Hollandico in medio saeculi XVI, potest sonare tam recentissime et hodie.

Permanent link to this publication: